5 ông Thầy bói mù xem cho con voi:

Ông sờ vòi thì bảo con voi sun sun như con đỉa.

Ông sờ ngà bảo nó dài như cái đòn cán.

Ông sờ tai bảo nó bè bè như cái quạt thóc.

Ông sờ chân cãi: Nó sừng sững như cái cột đình.

Ông sờ đuôi nói : nó tua tủa như cái chổi xể cùn.

Năm thầy, ông nào cũng cho mình đúng thành ra xô xát, đánh nhau toạc chảy máu đầu.

Ông "Sáng mắt" đi qua, thấy rõ con voi, thấy rõ đặc điểm mù của 5 ông và cách 5 ông mù tương tác với con voi thì:

1. Không tranh luận với 5 ông và cũng không bênh ông nào vì biết được sự thật "Con voi". Và biết rõ, 5 ông đều đúng dựa trên sự hiểu biết của mình nhưng đó không phải sự thật mang tính phổ quát, chân lý.

2. Ko tranh luận nhưng, cho dù 5 ông kia có thuyết phục thì ông "Sáng mắt" cũng chả bao giờ đồng ý với 5 ông mù.

Cũng như vậy: Con voi là ý nghĩa ẩn dụ của "Chân lý" là sự thật mang tính phổ quát đúng cho tất cả mọi người, mọi sự vật, hiện tượng, đúng cho mọi không gian, thời gian.

Người hiểu về chân lý không đi tranh luận hơn thua với người không hiểu.

Còn nếu có duyên, cảm nhận thấy người nghe có thể lãnh hội , và họ thực sự khẩn cầu thì mới giảng giải. Còn không thì thôi, không có nghĩa vụ phải nói.

Sẽ có người thắc mắc hỏi : " Thế chân lý ở đây là gì?"

1. Định luật nhân quả – Hay còn gọi là Lý Duyên Khởi: 2 Nhân tiếp xúc với nhau cùng diệt mới sinh 1 hay nhiều quả. Chứ không phải 1 nhân sinh quả, 1 nhân biến đổi thành quả.

Ví dụ: Chống tiếp xúc với dùi rồi cùng diệt mới sinh tiếng chống. Không có chuyện chỉ có chống sinh ra tiếng chống, cũng không có chuyện chỉ cơ dùi mà sinh ra tiếng chống…

2. Thực tại mỗi người thấy nghe, cảm nhận, nhận thức là "Cảm giác" là tâm chứ không phải thế giới vật chất.

3. Không có gì mãi mãi, thường hằng cố định, thường trú, sắn có, luôn luôn có ở đâu cả.
Ví dụ: Không có ai luôn luôn sướng cũng như luôn luôn khổ, ngọt không sẵn có, luôn luôn có trong đường…

4. Không có cái gì là chủ nhân, chủ sở hữu của cái gì, mọi sự vật hiện tượng đều do tương tác tiếp xúc mới nhau mà sinh khởi, đều độc lập, không tồn tại chữ "Của".

5. Hay các quy luật " Nước chảy chỗ trũng" , "nước nổi bèo nổi"…

Đây là những thứ đúng cho tất cả mọi người, mọi sụ vật hiện tượng, đúng cho mọi thời gian, không gian.

Còn những thứ đúng cho 1 số nhóm người, thì không mang tính phổ quát, không phải chân lý.

Ví dụ: Phương pháp người A làm thấy thành công, dậy cho người B áp dụng chưa chắc đã thành công.

Chân lý là thứ chỉ dành cho người có duyên và có trí, còn không dành cho tất cả mọi nhóm người.