Như Lý Tác Ý

Khi tôi bắt đầu nghĩ đến tên cho blog này, tôi không muốn một cái tên nghe “hay” mà rỗng. Tôi muốn một cái tên nhắc nhở tôi mỗi ngày về điều mình đang cố thực hành.

“Như Lý Tác Ý” — trong tiếng Pāli là yoniso manasikāra — có thể dịch nôm na là “chú ý đến tận gốc rễ”. Đây là một trong những khái niệm cốt lõi trong giáo lý của Đức Phật. Nhưng thực ra, nó không hề trừu tượng.

Hôm nay tôi bực bội vì một tin nhắn.

Đọc xong, tôi cảm thấy bị xúc phạm. Phản ứng đầu tiên là muốn reply ngay, gay gắt. Nhưng thay vì làm vậy, tôi dừng lại. Không phải vì tôi “đủ giác ngộ” — mà vì tôi biết mình đang phản ứng từ cảm xúc, chứ chưa thực sự nhìn thấu vấn đề.

Tôi hỏi: Điều gì thực sự đang xảy ra ở đây?

Khi ngồi yên với câu hỏi đó, tôi thấy: người kia đang nói từ lo lắng của họ, không phải ác ý. Còn tôi — tôi bực vì một kỳ vọng âm thầm chưa được nói ra. Vấn đề không phải cái tin nhắn. Vấn đề là tôi chưa nói thẳng điều mình muốn từ trước.

Đó là “như lý tác ý” trong cuộc sống thường ngày.

Không phải ngồi thiền hàng giờ. Không phải trích dẫn kinh điển. Chỉ là dừng lại đủ lâu để hỏi: Gốc rễ của điều này là gì?

Blog này là nơi tôi ghi lại những lần thực hành điều đó — cả những lần thành công lẫn những lần thất bại.